Orak hücre ve sıtma
Orak hücre geninin tek kopyası sıtmaya karşı koruduğu için bu hastalık geni Afrika'da yaygın kaldı.
yazan: Hekim Editörlüğü
Orak hücre anemisi, beta-globin genindeki tek bir nokta mutasyonundan (6. pozisyonda glutamat yerine valin) kaynaklanır. İki kopyası olan kişide (HbSS) ağır hastalık gelişir.
Tek kopyası olanlar (HbAS, orak hücre taşıyıcılığı) ise genellikle sağlıklıdır ve Plasmodium falciparum sıtmasının ağır seyrinden belirgin biçimde korunur. Enfekte eritrositler daha kolay oraklaşıp dalakta temizlenir.
Bu "heterozigot avantajı", zararlı bir alelin sıtmanın yaygın olduğu bölgelerde neden yüksek sıklıkta kaldığını açıklar. Doğal seçilimin insanda gösterilmiş en net örneklerinden biridir; Akdeniz'deki talasemi taşıyıcılığı da benzer bir hikâyedir.
kaynaklar
- Allison AC. Protection afforded by sickle-cell trait against subtertian malarial infection. Br Med J. 1954;1(4857):290-294.
bu yazıya atıf
Hekim Editörlüğü. (2026, 28 Ekim). Orak hücre ve sıtma. Hekim Blog. https://hekimterminal.com/blog/orak-hucre-ve-sitma