Tifo Mary
Hiç hastalanmayan bir aşçı, Mary Mallon, yemek yaptığı evlerde onlarca kişiye tifo bulaştırdı.
yazan: Hekim Editörlüğü
1906'da New York'ta zengin bir ailenin yazlığında tifo salgını çıktı. Araştırmayı yürüten George Soper, salgınların izini yıllar içinde çalıştığı evleri değiştiren bir aşçıya kadar sürdü: Mary Mallon.
Mary'nin hiç tifo belirtisi yoktu, ama dışkısında Salmonella Typhi taşıyordu. Tıp tarihinde belgelenen ilk sağlıklı (asemptomatik) taşıyıcılardan biriydi. Kendisinin hasta olmadığına inandığı için yetkililere direndi ve North Brother Adası'nda karantinaya alındı.
Serbest bırakıldıktan sonra yemek yapmama sözü verdi ama başka bir adla yeniden aşçılık yaptı ve yeni bir salgına yol açtı. Hayatının geri kalanını adada izolasyonda geçirdi.
Bugün kronik tifo taşıyıcılığında bakterinin çoğunlukla safra kesesinde yaşadığı biliniyor; safra taşı varlığı riski artırır. Hikâye, halk sağlığında birey özgürlüğü ile toplum güvenliği arasındaki gerilimin de klasik örneğidir.
kaynaklar
- Soper GA. The curious career of Typhoid Mary. Bull N Y Acad Med. 1939;15(10):698-712.
bu yazıya atıf
Hekim Editörlüğü. (2026, 28 Ekim). Tifo Mary. Hekim Blog. https://hekimterminal.com/blog/tifo-mary