Minamata: denize dökülen cıva
1950'lerde Japonya'nın Minamata kentinde kediler "dans ederek" ölmeye başladı; ardından insanlar hastalandı.
yazan: Hekim Editörlüğü
Minamata Körfezi'ndeki bir kimya fabrikası yıllarca atık sularını denize döktü. Atıktaki cıva, deniz ortamında metilcıvaya dönüştü ve besin zincirinde birikerek balık ve kabuklu deniz canlılarında yoğunlaştı.
İlk işaret kedilerdi: kasılmalar ve dengesiz hareketlerle ölüyorlardı. Ardından balıkla beslenen halkta uyuşma, ataksi, görme alanında daralma, konuşma bozukluğu ve ölümler görüldü. Gebelikte maruz kalan annelerin bebeklerinde ağır nörolojik hasar ortaya çıktı.
Metilcıva yağda çözünür, kan-beyin bariyerini ve plasentayı geçer, özellikle serebellum ve görme korteksini etkiler. Şirketin ve devletin sorumluluğu kabul etmesi yıllar aldı.
Minamata, çevre kirliliğinin halk sağlığı felaketine dönüşebileceğini gösteren dönüm noktası oldu. 2013'te imzalanan Cıva Üzerine Minamata Sözleşmesi adını bu kentten alır.
kaynaklar
- Harada M. Minamata disease: methylmercury poisoning in Japan caused by environmental pollution. Crit Rev Toxicol. 1995;25(1):1-24.
bu yazıya atıf
Hekim Editörlüğü. (2026, 28 Ekim). Minamata: denize dökülen cıva. Hekim Blog. https://hekimterminal.com/blog/minamata-hastaligi