Terminale Gir
HIKÂYE1 dk okuma

Kafasından demir çubuk geçen adam

1848'de bir demir çubuk Phineas Gage'in kafasını delip geçti; hayatta kaldı, ama arkadaşlarına göre "artık Gage değildi".

yazan: Hekim Editörlüğü

Phineas Gage, ABD'de demiryolu inşaatında ustabaşıydı. Kayaya patlayıcı yerleştirirken bir kıvılcım barutu ateşledi ve yaklaşık 1 metre uzunluğundaki demir çubuk sol yanağından girip kafatasının tepesinden çıktı.

Gage bilincini kaybetmeden konuşabiliyordu ve hayatta kaldı. Hekimi John Harlow'un kayıtlarına göre zekâsı ve belleği büyük ölçüde korunmuştu, ama kişiliği değişmişti: eskiden dengeli ve sorumlu olan adam sabırsız, kaba ve plan yapamaz biri olmuştu.

Hasar ağırlıklı olarak sol prefrontal korteksteydi. Gage'in hikâyesi, frontal lobun kişilik, sosyal davranış ve karar verme ile ilişkisinin ilk örneklerinden biri olarak tıp kitaplarına girdi.

Son yıllarda yapılan araştırmalar, Gage'in sonraki yıllarda Şili'de posta arabası sürücülüğü yaptığını ve kısmen toparlandığını gösteriyor; bu da beynin uyum yeteneğine dair ayrı bir ders.

kaynaklar

  1. Harlow JM. Recovery from the passage of an iron bar through the head. Publ Mass Med Soc. 1868;2:327-347.

bu yazıya atıf

Hekim Editörlüğü. (2026, 28 Ekim). Kafasından demir çubuk geçen adam. Hekim Blog. https://hekimterminal.com/blog/phineas-gage

Konu anlatımları, soru bankası ve kurul denemeleri Hekim'de.

Terminale Gir →

benzer yazılar

[HIKÂYE]

Ölmeyen hücreler: HeLa

1951'de Henrietta Lacks'ın tümöründen izni alınmadan alınan hücreler hâlâ dünyanın her yerindeki laboratuvarlarda çoğalıyor.

1 dk okumaoku ▸
[HIKÂYE]

Minamata: denize dökülen cıva

1950'lerde Japonya'nın Minamata kentinde kediler "dans ederek" ölmeye başladı; ardından insanlar hastalandı.

1 dk okumaoku ▸